Jeśli masz problemy z żyłami, obrzękami nóg czy niewydolnością żylną, przysługują Ci z NFZ podkolanówki uciskowe płaskodziane szyte na miarę. To specjalistyczne wyroby medyczne, które pomagają krwi wrócić do serca i redukują obrzęki. NFZ refunduje do 2 sztuk co pół roku, co oznacza że możesz mieć jedną parę do codziennego użytku i drugą na zmianę.
Według nowego rozporządzenia na 2025 rok, limit refundacji wynosi 500 złotych na parę. Jeśli masz dziecko z problemami żylnymi, dopłacisz tylko 50 złotych za parę podkolanówek. Dla dorosłych dopłata to 150 złotych. Resztę kosztów pokrywa NFZ – to oznacza, że za wyrób który normalnie kosztuje 600-800 złotych, zapłacisz tylko część.
Ważne: podkolanówki muszą być szyte na miarę, czyli wykonane specjalnie dla Ciebie według pomiarów nóg. Muszą mieć ucisk minimum 20 mmHg (dla dzieci wystarczy 10 mmHg) i gwarancję producenta na 6 miesięcy, że ucisk się nie zmieni. To gwarantuje, że wyrób będzie skutecznie pomagał przez cały okres użytkowania.
Pierwszy krok to wizyta u lekarza specjalisty. Najlepiej umówić się do flebologa (specjalisty od żył) lub chirurga naczyniowego. Weź ze sobą wyniki USG Doppler żył kończyn dolnych – jeśli nie masz, lekarz wystawi skierowanie. Na wizycie opowiedz dokładnie o swoich dolegliwościach: czy nogi puchną pod wieczór, czy czujesz ciężkość, czy masz pajączki lub żylaki.
Lekarz wypełni zlecenie na podkolanówki uciskowe, wpisując kod N.05.01. Poproś o wpisanie dokładnej diagnozy i stopnia ucisku – to ułatwi realizację. Zlecenie poproś w dwóch egzemplarzach (oryginał i kopia). Sprawdź czy lekarz zaznaczył ilość – przysługują Ci 2 sztuki. Zlecenie jest ważne 30 dni od wystawienia, ale warto je zrealizować w pierwszym tygodniu.
Ze zleceniem idź do sklepu medycznego lub zakładu ortopedycznego, który ma umowę z NFZ. Pracownik dokładnie zmierzy Twoje nogi – obwody w kostce, łydce i pod kolanem. Pomiary robione są rano, gdy nogi są najmniej spuchnięte. Wybierzesz kolor (zazwyczaj beżowy, czarny lub granatowy) i rodzaj zakończenia (otwarte lub zamknięte palce). Podkolanówki będą gotowe za około 7-14 dni.
Przy odbiorze koniecznie przymierz podkolanówki w sklepie. Pracownik pokaże Ci jak je prawidłowo zakładać – od stopy, stopniowo rozwijając w górę, bez skręcania. Zapłacisz tylko dopłatę: 50 zł za parę dla dziecka lub 150 zł dla dorosłego. Dostaniesz fakturę i kartę gwarancyjną – zachowaj je na wypadek reklamacji.
W praktyce warto wiedzieć, że podkolanówki szyte na miarę są znacznie skuteczniejsze niż gotowe z apteki. Dopasowane idealnie do Twojej nogi zapewniają równomierny ucisk i nie zsuwają się w ciągu dnia. Jeśli masz problem z zakładaniem, poproś w sklepie o pokazanie specjalnych rękawic lub poślizgu – ułatwiają zakładanie i często są darmowe przy zakupie.
Niektórzy lekarze wypisują zlecenie tylko na jedną sztukę, ale zgodnie z przepisami przysługują Ci dwie. Warto o tym przypomnieć podczas wizyty. Dwie pary to komfort – gdy jedne są w praniu, masz drugie do użytku. Podkolanówki trzeba prać codziennie, więc wymiana jest konieczna.
Jeśli cena wybranego modelu przekracza limit NFZ, możesz dopłacić różnicę. Czasem za dodatkowe 50-100 złotych dostaniesz podkolanówki z lepszego materiału, które są cieńsze i bardziej przewiewne na lato. Warto też wiedzieć, że osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o dodatkową dopłatę z PFRON – zapytaj o to w sklepie.
Przyjrzyjmy się konkretnym liczbom. Podkolanówki uciskowe szyte na miarę kosztują średnio 600-800 złotych za parę. Z refundacją NFZ dla dziecka zapłacisz tylko 50 złotych – to mniej niż za zwykłe skarpetki kompresyjne z apteki. NFZ pokrywa 90% kosztów, czyli aż 450 złotych.
Dla dorosłych kalkulacja wygląda tak: cena produktu 600 zł minus refundacja NFZ 350 zł równa się Twoja dopłata 150 zł. W praktyce za 150 złotych dostajesz profesjonalny wyrób medyczny, który bez refundacji kosztowałby cztery razy więcej. To naprawdę opłacalna inwestycja w zdrowie.
Pamiętaj, że co 6 miesięcy możesz otrzymać nową parę z refundacją. W ciągu roku to 4 sztuki podkolanówek za łączną dopłatą 100 zł (dziecko) lub 300 zł (dorosły). Dla porównania – jedna para dobrych podkolanówek bez refundacji to wydatek rzędu 300-400 złotych.
Tak, możesz wybrać podkolanówki droższe niż limit NFZ i dopłacić różnicę. Jeśli wybrane podkolanówki kosztują 700 zł, a limit to 500 zł, dopłacisz 200 zł plus swoją część (50 zł dla dziecka lub 150 zł dla dorosłego). Łącznie zapłacisz 250 zł (dziecko) lub 350 zł (dorosły). Droższe modele często mają lepsze wykończenie, są cieńsze lub mają dodatkowe strefy komfortu.
Zlecenie na podkolanówki jest ważne 30 dni od wystawienia. Jeśli nie zdążysz go zrealizować, musisz wrócić do lekarza po nowe. Niektórzy lekarze przedłużają termin, ale to zależy od ich decyzji. Dlatego najlepiej od razu po wizycie udać się do sklepu medycznego – pomiary i zamówienie można zrobić tego samego dnia.
Nie, zlecenie możesz zrealizować tylko w sklepie lub zakładzie ortopedycznym, który ma umowę z NFZ. Lista takich miejsc jest dostępna w oddziale NFZ lub u lekarza. W dużych miastach jest zazwyczaj kilka takich punktów, w mniejszych miejscowościach może być tylko jeden. Warto zadzwonić i zapytać o terminy – niektóre sklepy mają kolejki.
Stopień ucisku określa lekarz na podstawie Twojego stanu zdrowia. Pierwszy stopień (18-21 mmHg) stosuje się przy lekkich obrzękach i uczuciu ciężkości nóg. Drugi stopień (23-32 mmHg) przy żylakach i większych obrzękach. Trzeci stopień (34-46 mmHg) przy zaawansowanej niewydolności żylnej. Nie wybieraj stopnia ucisku sam – to decyzja medyczna.
Tak, podkolanówki uciskowe są wręcz zalecane podczas długich lotów. Pomagają zapobiegać zakrzepom i obrzękom nóg podczas siedzenia w samolocie. Jeśli nie masz zlecenia na podkolanówki refundowane, możesz kupić specjalne podkolanówki podróżne w aptece. Mają one lżejszy ucisk (15-18 mmHg) i są dostępne bez recepty. Podczas lotu warto też regularnie wstawać i chodzić po pokładzie.