Jeśli zmagasz się z odleżynami lub jesteś osobą leżącą, która potrzebuje specjalistycznej poduszki przeciwodleżynowej, mam dla Ciebie dobrą wiadomość. NFZ refunduje poduszki pneumatyczne przeciwodleżynowe, co oznacza że zamiast płacić pełną cenę, dopłacisz tylko część kosztów.
Zgodnie z kodem S.03.01, przysługuje Ci poduszka przeciwodleżynowa pneumatyczna z limitem refundacji 500 złotych. W praktyce oznacza to, że NFZ pokrywa 70% kosztów do kwoty limitu. Twoja dopłata wyniesie 120 złotych lub 150 złotych w zależności od ceny wybranej poduszki. To oznacza, że za poduszkę wartą 500 złotych zapłacisz tylko 150 złotych – resztę pokryje NFZ.
Ważna informacja – poduszkę możesz otrzymać raz na 2 lata. Jeśli więc otrzymałeś refundację w styczniu 2023 roku, kolejną poduszkę z dofinansowaniem możesz otrzymać dopiero w styczniu 2025 roku. Warto o tym pamiętać planując wymianę sprzętu.
Refundacja dotyczy wyłącznie poduszek pneumatycznych, czyli takich które wypełnione są powietrzem i mają specjalne komory pozwalające na równomierne rozłożenie nacisku. Nie obejmuje ona poduszek toaletowych przeciwodleżynowych – te musisz kupić na własny koszt.
Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza. Umów się do lekarza rodzinnego, internisty, chirurga, ortopedy lub neurologa. Jeśli jesteś osobą leżącą, lekarz może przyjechać na wizytę domową. Podczas wizyty opisz dokładnie swój problem – czy masz już odleżyny, w jakim są stadium, czy spędzasz większość czasu w łóżku czy na wózku inwalidzkim.
Lekarz wystawi Ci zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Poproś o wypisanie dokładnego kodu S.03.01 oraz pełnej nazwy: „Poduszka przeciwodleżynowa pneumatyczna”. Zlecenie weź w dwóch egzemplarzach – jeden zostanie w sklepie medycznym, drugi zachowasz dla siebie. Na zleceniu lekarz musi wpisać rozpoznanie choroby oraz uzasadnienie medyczne.
Ze zleceniem udaj się do oddziału NFZ. Możesz to zrobić osobiście lub przez pełnomocnika. Weź ze sobą dowód osobisty i zlecenie od lekarza. W NFZ potwierdzą prawo do refundacji – sprawdzą czy nie wykorzystałeś już limitu na ten wyrób w ciągu ostatnich 2 lat. Pracownik NFZ postawi pieczątkę i podpis na zleceniu. Od tego momentu masz 30 dni na realizację zlecenia.
Z potwierdzonym zleceniem idź do sklepu medycznego lub wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego. Nie każdy sklep ma umowę z NFZ – zapytaj telefonicznie przed wizytą. W sklepie pracownik pomoże Ci wybrać odpowiednią poduszkę. Poduszki różnią się liczbą komór powietrznych, maksymalnym obciążeniem i rozmiarem. Dla osoby ważącej 80 kg potrzebna będzie inna poduszka niż dla osoby ważącej 120 kg.
Z mojego doświadczenia wynika, że warto realizować zlecenie w pierwszym tygodniu po potwierdzeniu w NFZ. Dlaczego? Sklepy medyczne często mają ograniczone stany magazynowe poduszek pneumatycznych. Jeśli będziesz czekać do ostatniej chwili, może się okazać że musisz czekać na dostawę, a zlecenie straci ważność.
Jeśli poduszka którą poleca Ci sprzedawca kosztuje więcej niż limit NFZ (500 zł), masz prawo dopłacić różnicę. Na przykład poduszka za 700 złotych będzie Cię kosztować 150 zł (dopłata NFZ) plus 200 zł (różnica ponad limit). Czasem warto dopłacić do lepszego modelu z większą liczbą komór lub bardziej wytrzymałego materiału.
Mało kto wie, że możesz ubiegać się o dodatkowe dofinansowanie z PFRON jeśli jesteś osobą niepełnosprawną. PFRON może pokryć część Twojej dopłaty. Złóż wniosek w powiatowym centrum pomocy rodzinie – pracownicy pomogą Ci wypełnić dokumenty.
Przy wyborze poduszki zwróć uwagę na pompkę. Niektóre modele mają pompkę ręczną, inne elektryczną. Jeśli masz problemy z siłą w rękach lub opiekuje się Tobą osoba starsza, wybierz model z pompką elektryczną. To drobny szczegół który znacznie ułatwi codzienne użytkowanie.
Przyjrzyjmy się konkretnym liczbie. Standardowa poduszka pneumatyczna przeciwodleżynowa kosztuje od 400 do 800 złotych. Weźmy przykład poduszki za 500 złotych, czyli dokładnie w limicie NFZ.
Cena poduszki: 500 zł
Refundacja NFZ (70%): 350 zł
Twoja dopłata: 150 zł
Jeśli wybierzesz tańszą poduszkę za 400 złotych, Twoja dopłata wyniesie tylko 120 złotych. NFZ pokryje 280 złotych. W praktyce oznacza to, że za niecałe 150 złotych otrzymujesz profesjonalny sprzęt medyczny, który bez refundacji kosztowałby Cię pełną kwotę.
Dla porównania – zwykła poduszka ortopedyczna (nie pneumatyczna) bez refundacji kosztuje 200-300 złotych. Za niewiele większą dopłatę otrzymujesz specjalistyczny wyrób medyczny który skutecznie zapobiega powstawaniu odleżyn.
Poduszka przeciwodleżynowa to specjalistyczny wyrób medyczny zaprojektowany do zapobiegania powstawaniu odleżyn u osób długotrwale unieruchomionych. W przeciwieństwie do zwykłej poduszki, ma specjalną konstrukcję która równomiernie rozkłada nacisk ciała. Może być wypełniona powietrzem (pneumatyczna), żelem lub specjalną pianką. NFZ refunduje tylko modele pneumatyczne, które uznawane są za najskuteczniejsze. Poduszka przeciwodleżynowa zmniejsza ucisk na tkanki, poprawia krążenie krwi i zapobiega martwicy skóry. Używana jest głównie przez osoby leżące, poruszające się na wózkach inwalidzkich lub spędzające wiele godzin w pozycji siedzącej.
Poduszka przeciwodleżynowa do siedzenia przeznaczona jest przede wszystkim dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, ale także dla tych którzy z powodu choroby lub niepełnosprawności spędzają wiele godzin w pozycji siedzącej. Często korzystają z niej osoby po urazach kręgosłupa, z porażeniem kończyn dolnych, stwardnieniem rozsianym czy innymi schorzeniami neurologicznymi. Poduszka do siedzenia ma specjalny kształt dopasowany do pośladków i ud, często z wycięciem na kość ogonową. Dzięki komorom powietrznym równomiernie rozkłada nacisk, zapobiegając powstawaniu odleżyn w okolicy kości kulszowych i krzyżowej. Z refundacją NFZ taka poduszka kosztuje Cię tylko 120-150 złotych.
Wybierając najlepszą poduszkę przeciwodleżynową zwróć uwagę na kilka kluczowych parametrów. Pierwszym jest maksymalne obciążenie – poduszka musi być dostosowana do Twojej wagi. Drugim – liczba komór powietrznych, im więcej tym lepszy rozkład nacisku. Trzecim – jakość materiału pokrycia, który powinien być wodoodporny ale jednocześnie przepuszczający powietrze. Czwartym – typ pompki, elektryczna jest wygodniejsza od ręcznej. Piątym – możliwość regulacji ciśnienia w poszczególnych komorach. Najlepsze poduszki mają także system sygnalizacji spadku ciśnienia. W ramach refundacji NFZ możesz wybrać bardzo dobre modele, które spełniają wszystkie te kryteria.
Poduszka pneumatyczna wypełniona jest powietrzem rozłożonym w specjalnych komorach. Każda komora może mieć inne ciśnienie, co pozwala na idealne dopasowanie do kształtu ciała. Gdy siadasz lub kładziesz się na poduszce, powietrze przemieszcza się między komorami, równomiernie rozkładając nacisk. Dzięki temu żaden punkt ciała nie jest nadmiernie obciążony. Niektóre modele mają system zmiennociśnieniowy – komory na przemian napełniają się i opróżniają, zapewniając mikro-masaż i poprawę krążenia. Ciśnienie regulujesz pompką według swojej wagi i preferencji. Z refundacją NFZ otrzymujesz pełnowartościową poduszkę pneumatyczną za ułamek ceny rynkowej.
Poduszka z otworem szczególnie zalecana jest osobom z już istniejącymi odleżynami w okolicy kości ogonowej, po zabiegach chirurgicznych w tej okolicy, z hemoroidami lub szczelinami odbytu. Otwór eliminuje ucisk na bolące lub uszkodzone miejsca, przyspieszając gojenie. Używana jest także profilaktycznie u osób które z powodu budowy anatomicznej mają tendencję do odleżyn w okolicy krzyżowej. Poduszka z otworem może być pneumatyczna (refundowana przez NFZ) lub piankowa. Model pneumatyczny jest skuteczniejszy, bo oprócz otworu ma system komór powietrznych rozkładających nacisk na pozostałej powierzchni. Pamiętaj że z refundacją taka poduszka kosztuje tylko 120-150 złotych.
Dobór rozmiaru poduszki pod pośladki jest kluczowy dla jej skuteczności. Poduszka powinna być szersza od Twoich bioder o około 5 cm z każdej strony. Standardowe rozmiary to 40×40 cm, 43×43 cm i 46×46 cm. Dla osób szczupłych wystarcza najmniejszy rozmiar, dla osób o wadze powyżej 100 kg zalecany jest największy. Głębokość poduszki (wysokość po napompowaniu) powinna wynosić 5-10 cm. Zbyt płytka nie zapewni odpowiedniej ochrony, zbyt wysoka utrudni utrzymanie równowagi na wózku. W sklepie medycznym pracownik pomoże dobrać odpowiedni rozmiar. Dobrze dobrana poduszka pozwoli Ci siedzieć wiele godzin bez ryzyka odleżyn.
Poduszki pod pięty nie są osobno refundowane przez NFZ, ale możesz używać refundowanej poduszki pneumatycznej także do ochrony pięt. Pięty są szczególnie narażone na odleżyny u osób leżących, bo stale dotykają materaca. Specjalne poduszki pod pięty unoszą stopy tak, by pięty nie dotykały podłoża. Można je kupić bez refundacji za około 50-100 złotych. Alternatywą jest używanie refundowanej poduszki pneumatycznej – możesz podkładać ją pod łydki, co również odciąży pięty. Niektórzy pacjenci dzielą czas używania poduszki między pośladki (gdy siedzą) i nogi (gdy leżą).
Do uzyskania refundacji NFZ na poduszkę pneumatyczną potrzebujesz: zlecenia od lekarza (rodzinnego, internisty, chirurga, ortopedy lub neurologa) z kodem S.03.01 i uzasadnieniem medycznym, dowodu osobistego, potwierdzenia prawa do świadczeń (PESEL wystarcza). Jeśli działasz przez pełnomocnika, potrzebne jest pisemne upoważnienie. Zlecenie musi zawierać: dane pacjenta, rozpoznanie choroby (np. przykucie do łóżka, paraplegia), dokładną nazwę wyrobu, kod NFZ, podpis i pieczątkę lekarza. W NFZ zlecenie zostanie potwierdzone (pieczątka i po